Siêu âm — Chẩn đoán hình ảnh không bức xạ

Giới thiệu dịch vụ

Siêu âm (Ultrasound) là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng sóng âm tần số cao — không phải tia X — để dựng hình ảnh các cơ quan và mô mềm bên trong cơ thể. Sóng âm phản hồi từ các cấu trúc bên trong được máy tái tạo thành hình ảnh thời gian thực trên màn hình.

Ưu điểm chính của siêu âm:

• Không bức xạ ion hoá — an toàn cho mọi đối tượng, kể cả phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ.
• Không xâm lấn — không kim tiêm, không thuốc cản quang trong phần lớn chỉ định.
• Thời gian nhanh — phần lớn các chỉ định hoàn thành trong 15–30 phút.
• Hình ảnh thời gian thực — cho phép đánh giá chức năng cơ quan bên cạnh hình thái.

Sáu nhóm siêu âm AMIS thực hiện

1. Siêu âm ổ bụng tổng quát

Đánh giá gan, túi mật, đường mật, tuỵ, lách, thận, bàng quang, tử cung (nữ), tuyến tiền liệt (nam). Chỉ định thường: đau bụng, tăng men gan, sỏi đường tiết niệu, khám sức khoẻ định kỳ.

2. Siêu âm tuyến giáp

Đánh giá kích thước, cấu trúc và các nốt giáp. Chỉ định thường: sờ thấy u cục vùng cổ, bất thường xét nghiệm chức năng giáp, theo dõi nốt giáp đã phát hiện trước đó.

3. Siêu âm tuyến vú

Đánh giá cấu trúc tuyến vú, các nốt và hạch vùng nách. Đặc biệt phù hợp với phụ nữ trẻ có mô vú đặc — siêu âm có ưu điểm so với chụp X-quang vú trong nhóm này.

4. Siêu âm sản — phụ khoa

Theo dõi thai kỳ thường quy, đánh giá tử cung — buồng trứng. Chỉ định thường: kinh nguyệt bất thường, đau vùng chậu, theo dõi thai định kỳ.

5. Siêu âm mạch máu Doppler

Đánh giá dòng chảy động mạch và tĩnh mạch. Chỉ định thường: nghi ngờ huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới, đánh giá hẹp động mạch cảnh, suy van tĩnh mạch chi dưới.

6. Siêu âm cơ xương khớp

Đánh giá tổn thương phần mềm quanh khớp: viêm gân, viêm bao gân, tụ dịch khớp, rách cơ. Bổ trợ cho MRI khớp trong nhiều trường hợp.

Quy trình thực hiện tại AMIS

Bạn cần chuẩn bị gì

Tuỳ loại siêu âm, bạn cần chuẩn bị khác nhau:

Siêu âm ổ bụng tổng quát

Nhịn ăn 6–8 giờ trước siêu âm để túi mật căng đầy mật, dễ đánh giá. Có thể uống nước lọc trước siêu âm. Nếu lịch hẹn buổi sáng, nhịn ăn sáng.

Siêu âm tử cung — buồng trứng (qua thành bụng)

Uống nước cho đầy bàng quang — uống 4–6 ly nước trước siêu âm 1 giờ, không đi tiểu đến khi siêu âm xong. Bàng quang đầy giúp đẩy ruột lên cao và làm khung sóng âm truyền tốt hơn.

Siêu âm tuyến giáp, tuyến vú, mạch máu, cơ xương khớp

Không cần chuẩn bị đặc biệt. Bạn có thể ăn uống và dùng thuốc bình thường.

Siêu âm thai

Không cần nhịn ăn. Với siêu âm sớm (dưới 13 tuần), có thể cần uống nước cho đầy bàng quang để hình ảnh rõ hơn — KTV sẽ hướng dẫn cụ thể khi xác nhận lịch.

Trang phục & giấy tờ

• Mặc trang phục dễ thay, dễ vén lên/xuống vùng cần siêu âm.
• CCCD/hộ chiếu (bắt buộc).
• Phiếu chỉ định, kết quả khám trước đó liên quan (nếu có).

Thời gian thực hiện và trả kết quả

Siêu âm — kỹ thuật an toàn với mọi đối tượng

Bức xạ

Siêu âm sử dụng sóng âm — không phải tia X. Không có bức xạ ion hoá. Đây là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh được coi là an toàn cho phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ — và là lựa chọn đầu tay trong nhiều tình huống lâm sàng vì lý do này.

Xâm lấn

Phần lớn các chỉ định siêu âm AMIS thực hiện là siêu âm qua da — không xâm lấn, không kim tiêm. Bệnh nhân chỉ tiếp xúc với gel siêu âm (chất lành tính, có thể rửa sạch bằng nước).

Tác dụng phụ

Siêu âm thường quy không có tác dụng phụ ghi nhận khi thực hiện đúng quy trình. Một số bệnh nhân có thể dị ứng với gel siêu âm (hiếm gặp) — nếu bạn có tiền sử dị ứng với các loại gel/kem, báo trước với KTV để dùng loại gel hypoallergenic.

Câu hỏi thường gặp về siêu âm